مسجد جامع بروجرد
فهرست مندرجات[نهفتن] |
[ویرایش] تاریخچه
مسجد جامع بروجرد در اصل بر روی یک آتشکده بنا نهاده شده است. عربها در حمله به ایران آتشکده های زیادی را تبدیل به مسجد کردند که مسجد جامع بروجرد نیز نمونه ای از همین دست است. بين سال هاي ۱۵۰ تا ۲۲۶ قمری که و در زمان حکومت ابودلف بر غرب ایران، بنای مسجد جامع بروجرد با حضور وزیر وی با نام حمویه یا حموله آغاز شد. شبستان شمالی مسجد نیز اندکی دیرتر و در قرن چهارم ساخته شد. با توجه به تاریخ طولانی (دوازده قرن) این مسجد، آسیب های متعددی بر آن وارد شده و بارها مورد بازسازی قرار گرفته است. شواهد و کتیبه های گوناگون، از بازسازی مسجد در دوره های سلجوقی، صفوی و قاجار خبر می دهند. محوطه سازی مسجد در قرون چهار و پنج هجری و نیز الحاقات و تعميرات آن بر طبق كتيبه هاي موجود، در سال هاي ۱۰۲۲، ۱۰۶۹، ۱۰۹۲ و ۱۲۰۹ قمری صورت گرفته است [۲].
[ویرایش] معماری
معماری مسجد جامع بروجرد بسیار منحصر بفرد و یکی از شاهکارهای تاریخی معماری ایران می باشد که هم ویژگی های معماری اسلامی و هم معماری باستانی ایران (ساسانیان) را در خود جای داده است. بخش قدیمی تر بنا، گنبدخانه آن است که در ضلع جنوبی قرار گرفته است و به اعتقاد مردم محلی و نیز بر اساس شواهد معماری، پیش از تبدیل این بنا به مسجد، آتشکده ای بزرگ بوده است. معماری این بخش، مشابه چارطاق های دوران ساسانی است [۳]. مسجد دارای دو درب غربی و شرقی است که به صورت غیر مستقیم به صحن اصلی باز می شوند. در جنوب صحن، گنبد و ایوان اصلی مسجد که قدیمی ترین بخش آن است قرار دارد و در ضلع شمالی نیز شبستان مسجد با ارتفاعی کمتر از سایر بخشها قرار گرفته که در تابستانها فضای خنکی را ایجاد می کند. ایوان جنوبی دارای دو گلدسته است که بعدها به مجموعه افزوده شده است.
بنـاي اوليـه ايـن مـسجـد بـه صـورت مجموعهاي شامل مسجد , حمام , آب انبـار , ساختمان غـريـب خـانـه, ميـدان و سـايـر متعلقات بوده كه امروزه بعضي از اين آثار از بين رفته است . بناي مسجد جامع از نظر شكـل از نـوع مساجد تـك ايـوانـي اسـت كـه داراي دو در ورودي در قسمت هاي شرقي و غربي است . بنا شامل يك حياط مركـزي، ايـوان , فضاي گنبدخانه و شبستانهاي اطراف آن و يك شبستان وسيع زمستانـي در طرف شمـال حيـاط مركزي است. بنابر شواهد موجود، صفویان، زندیان و قاجاریان تعمیرات بنیادی در مسجد انجام داده اند و بخش هایی به آن افزوده اند[۴].
یکی از دیدنی های اصلی این مسجد منبر چوبی نه پله آن است که بسیار هنرمندانه ساخته شده است و حکاکی روی آن، تاریخ هزار و شصت و هشت هجري قمري را نشان می دهد. سازنده آن، یارمحمد نجار بوده است. در بین اهالی بروجرد شایع است که امام حسن مجتبی (ع) سفری به بروجرد داشته و بر بالای این منبر سخنرانی کرده است که با توجه به تاریخ ساخت منبر و نبودن اطلاعات کافی، امری نادرست می نماید.
[ویرایش] تخریب
مسجد جامع بروجرد در جریان بمباران هواپیماهای عراقی در خلال جنگ ایران و عراق خسارات شدیدی دید و بخشهایی از شبستان شمالی آن ویران شد. همچنین زمین لرزه های متعدد و بارندگی های شدید، آسیب های جدی بر آن وارد آورده است. آخرین باز زمین لرزه بروجرد و دورود، فروردین سال ۱۳۸۵ موجب فرو ریختن گلدسته ها و آسیب دیدن پنجاه درصدی مسجد شد.
[ویرایش] منابع
- ↑ مسجد جامع بروجرد. وبسایت بروجرد اینفو
- ↑ ایران میراث [۱].
- ↑ مسجد جامع بروجرد. تبیان لرستان، بازدید ۲۶/۳/۱۳۸۷.
- ↑ [۲]