امام جمعه بروجرد در خطبه‌هاي اين هفته نماز جمعه اين شهر تاکيد کرد که "بروجرد براثر زلزله کاملا تخريب شده و بسياري ازخانه‌هاي شهري غيرقابل سکونت است، اما متاسفانه اطلاع رساني خوبي از زلزله بروجرد صورت نگرفته و هنوز مديران و مسوولان ارشد نظام نتوانسته‌اند به عمق فاجعه زلزله بروجرد پي ببرند". امام جمعه بروجرد در حالي اين سخنان را ابراز داشت که خبرگزاري مهر، روز گذشته به نقل ازمعاون هماهنگي امور عمراني وزارت کشور، سرعت عمل مسئولان در مقابله با زلزله درب آستانه شهرستان بروجـــرد را بي سابقه دانست و از قول سيد مهدي هاشمي، که جانشيني ستاد حوادث غير مترقبه کشور را بر عهده دارد نوشت: "مسئولان ستاد حوادث غير مترقبه کشور از اولين لحظات حادثه تاکنون در منطقه حاضر و در رفع مشکلات و امداد رساني به آسيب ديدگان زلزله اهتمام ورزيده اند".

مصيبت ديدگان خاموش

ده ها هزار ايراني در بروجــرد در دو هفته گذشته علاوه بر از دست دادن عزيزانشان و مجروح شدن بسياري ديگر، هنوز به خاطر تداوم زلزله و بي توجهي مسئولان در آستانه يک فاجعه قرار دارند.

 خبرگزاري ايسنا دو روز پيش خبر داد که يک هيات‌ از‌ کميسيون‌ حقوق‌ بشر اسلامي‌ براي بررسي نحوه کمک به زلزله زدگان راهي اين مناطق شده است . اين هيات پس‌ از حضور در مناطق‌ زلزله‌زده‌ بروجـــرد روز دوشنبه‌ گذشته گزارش‌ بررسي‌هاي‌ خود در مورد وضعيت‌ منطقه‌، نيازهاي‌ زلزله‌زدگان‌، حجم‌ تلاش‌هاي‌ دستگاه‌هاي‌ رسمي‌ و غيردولتي‌ براي‌ کمک‌ به‌ زلزله‌زدگان‌ و توصيه‌هاي‌ اقدام‌ براي‌ آينده‌ را به‌ صورت‌ مکتوب‌ به‌ اين کميسيون‌ ارائه‌ داد.

 بر اساس اين گزارش"وضعيت‌ توزيع‌ چادر و امداد نگران‌کننده‌ اعلام‌ شده‌ است"‌.اين هيات‌ همچنين در گزارش‌ خود به‌ گلايه‌هاي‌ مردم‌ از نحوه‌ توزيع‌ امکانات‌ امدادي‌ در مناطق‌ زلزله‌زده‌ اشاره‌ و تاکيد کرده که "افرادي‌ در مناطق‌ زلزله‌زده‌ اعلام‌ کرده‌اند که‌ علي‌رغم‌ مراجعه‌ مکرر براي‌ دريافت‌ چادر هنوز پاسخي‌ به‌ آنها داده‌ نشده‌ و حتي‌ بعضا مدعي‌ بوده‌اند که‌ براي‌ دريافت‌ چادر از آنها طلب‌ وجه‌ شده‌ است"‌.


اين هيات هم چنين در گزارش خود خواستار"يادآوري‌ استانداردهاي‌ حقوقي‌ متعارف‌ بين‌المللي‌ براي‌ حمايت‌ از حقوق‌ افراد فاقد مکان‌ ناشي‌ از بلاياي‌ طبيعي به مسولان اجرايي کشور شده است". در همين حال خبرگزاري ايرنا در روزهاي اخير با انتشار گزارشي عمق فاجعه در مناطق زلزله زده لرستان را بسيار بيشتر از آن چيزي که مسئولان کشور فکر مي کنند، ارزيابي کرده است. گزارشگر اين خبرگزاري درباره مشاهدات خود از شهر بروجرد که از جمله مناطق كاملاً آسيب ديده در زلزله است مي نويسد:" جاي جاي شهر بروجرد مملو از چادر بود، چادر، نه به آن مفهوم رايج، که هر خانواري با هر آنچه که در اختيار داشت و به دست آورده بود سرپناهي لرزان و متزلزل ساخته بود تا اعضاي خانواده را از خشم احتمالي مجدد طبيعت در امان بدارد...مردم دردمند حرفها براي گفتن داشتند، از نيازها و بدبختيها مي‌گفتند، خواهان چادر براي اسکان بودند، نفت براي گرما مي‌خواستند، امنيت مي‌خواستند".

 

برخي از ناظران معتقدند در ايران عمق فجايعي مثل زلزله تنها با تعداد جان باختگان محاسبه مي شود. آنها مي گويند با اعلام جان باختن 63 نفر از سوي مسئولان، مقامات اين زلزله را بسيار کوچک به حساب آوردند، در حاليکه همين آمارها از تخريب بيش از 30 هزار واحد مسکوني خبر مي دهد. حسن ترابي امام جمعه بروجرد در اين مورد مي گويد" "اين شهر براثر زلزله کاملا تخريب شده و بسياري ازخانه‌هاي شهري غيرقابل سکونت هستند؛ اما متاسفانه اطلاع رساني خوبي از زلزله بروجرد صورت نگرفته و هنوز مديران و مسوولان ارشد نظام نتوانسته‌اند به عمق فاجعه زلزله بروجرد پي ببرند". او همچنين تاکيد کرده که: "مردم به دليل آمادگي قبلي که داشتند از خانه‌ها بيرون آمده بودند و کمترين تعداد تلفات جاني را در لرستان داشتيم اما کمبود خسارات جاني به معني آن نيست که فاجعه سطحي و کم عمق بوده است".

چادر: از 30 تا 100 هزار تومان
در حالي که مهدي هاشمي، جانشين ستاد حوادث غيز مترقبه کشور، از توزيع بيش از 34 هزار و 800 تخته چادر براي اسکان موقت در منطقه زلزله زده استان خبر داده و گفته: "طبق آخرين آمار بدست آمده تمامي خانواده هاي بي سرپناه حداقل يک تخته چادر از امداد گران تحويل گرفته اند" زلزله زدگان عقيده ديگري دارند. مردم مي گويند حتا پس از مراجعه چندباره به مراکز امداد رساني نتوانسته اند چادر را که به عنوان سرپناه خانواده هاي زلزله زده است،دريافت کنند.
وقتي در روزهاي اخير برخي از روزنامه هاي تهران اخباري مبني بر توزيع چادر در شهرهاي زلزله زده به ازاي دريافت سي هزارتومان منتشر کردند، رييس هلال احمر کشور اعلام کرد که هلال احمر چنين کاري را انجام نداده است. او البته به خبرگزاري ايلنا گفت که "براساس تصميم شوراى شهر بروجرد، مبلغ ۳۰ هزار تومان و شناسنامه متقاضيان دريافت چادر، به عنوان ضمانت از افراد اخذ شده و در زمان تحويل چادر به شهردارى، به آنان بازگردانده مى شود
".
رييس هلال احمر دربرابر انتقاد مردم همچنين گفته: "هلال احمر هيچ نقشي در توزيع چادرها نداشته و تعداد سه هزار و پنجاه چادر را براي توزيع در اختيار شهرداري بروجرد قرار داده است". خبرگزاري ايرنا اما در روزهاي اخير از فروش چادرهاي هلال احمر در بروجرد به قيمت 100 هزارتومان هم خبر داد و از قول مردم شهرنوشت: "برخي خانواده‌هاي زلزله زده در اين شهر به رغم تلاش فراوان موفق به دريافت چادر نشده و برخي ديگر بيشتر از نياز خود دريافت کرده که مازاد آنها را در بازار به مردم مي‌فروشند". مرتضي اسماعيل زاده،مسئول هلال احمر بروجرد اما در ادعاي عجيبي اظهار داشت:"به دليل توزيع زياد چادر در روستاها، مازاد آنها روانه شهر شده است". او البته توضيح نداد که اگر به همه زلزله زدگان چادر زيادي داده شده،پس چه کساني حاضرند همين چادرها را با قيمت بيش از 100 هزارتومان از دستفروشان بروجرد و دورود خريداري کنند. عکس هاي منتشر شده از روستاهاي زلزله زده نيز تاييد مي کند که زلزله زدگان در مناطق روستايي خود دست به کار شده و به علت تاخير در رساندن کمک هاي اوليه همچون چادر،وسايل گرمازا و مواد خوراکي اقدام به برپايي چادرهاي پلاستيکي براي حفاظت از اعضاي خانواده خود کرده اند. 

بناهاي تاريخي قربانيان اصلي زلزله بروجرد بودند

زلزله روز جمعه يازدهم فروردين ماه در شهر بروجرد بيشترين آسيب را به بناهاي تاريخي اين شهر وارد كرده است.

حجت‌الله يارمحمدي، سرپرست اداره ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان بروجرد، كه در حال بررسي ميزان خسارت زلزله به بناهاي تاريخي اين شهر است، با بيان اين خبر گفت: «بيشتر بناهاي تاريخي كه تا به حال مورد بررسي قرار گرفته و جزو آثار ثبت شده در فهرست آثار ملي هستند و تا 80 درصد آسيب ديده‌اند. ما همچنان در حال بررسي بيشتر بناهاي تاريخي هستيم تا ميزان خسارت وارده را به طور دقيق مشخص كنيم. متاسفانه وضعيت بناهاي تاريخي شهر بسيار اسفناك است.»
 
به گفته يارمحمدي بيشتر خانه‌هاي بافت تاريخي شهر در اثر اين زلزله آسيب ديده است و به نظر مي‌آيد كه برخي از خانه‌هاي تاريخي خشتي كاملا تخريب شده باشد.
او درباره وضعيت برخي از بناهاي تاريخي مهم شهر به ميراث خبر گفت: «سه بناي شاخص شهر بروجرد يعني مسجد جامع، مسجد امام و امامزاده جعفر نزديك به 50 درصد آسيب ديده‌اند و به نظر مي آيد با توجه به پس لرزه‌هاي بعدي آن‌ها آسيب بيشتري به آن‌ها وارد شود.»
به گفته يار محمدي گلدسته‌ها، بخشي از ايوان اصلي و گنبد خانه مسجد جامع بروجرد كاملا تخريب شده است: «همچنين اتاق‌هاي فوقاني و غربي، تزئينات سر در اين مسجد تخريب شده و آسيب‌هايي به پي ساختمان وارد شده است كه فعلا نمي‌توان آن‌ها را تخمين زد.»
وي همچنين به مسجد امام و امامزاده جعفر بروجرد اشاره كرد: «در بررسي‌هاي كه داشتيم يكي از دو گلدسته‌هاي و گنبد امامزاده جعفر آسيب ديده است و كاربندي‌هاي ايوان اصلي مسجد امام صددرصد تخريب ديده است.»
يارمحمدي به تخريب 30 تا 50 درصدي خانه‌هاي تاريخي حاج افتخار، مرحوم مصري، پل قلعه حاتم و دبيرستان امام اشاره كرد: «كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري  همچنين در حال بررسي ساير بناهاي تاريخي اين شهر هستند.»
وي درمورد اقدامات نجات بخشي و ساماندهي به بناهاي تاريخي شهر گفت: «متاسفانه در حال حاضر با توجه به وضعيت روستاهاي زلزله زده و احتمال زير آوار ماندن مردم كار خاصي نمي‌توان براي آثار تاريخي كرد. ما تنها كاري كه كرده‌ايم اين بوده است كه براي كم شدن خطر تخريب و ايمن بودن در آثار و بناهاي تاريخي  را بستيم و اجازه نزديك شدن به آن‌ها را تا شعاع 100 متري نمي‌دهيم تا با آرام‌تر شدن وضعيت شهر برنامه‌اي براي حفاظت و نجات بخشي اين آثار داشته باشيم.»